عشق و ازدواج

سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

آخرین مطالب

مرجانی زنده رنگ سال ۲۰۱۹

موسسه رنگ پانتون رنگ مرجانی زنده را به عنوان رنگ سال ۲۰۱۹ نامگذاری کرده‌است . ما به دنبال این اعلامیه چند روز تحقیق کرده ایم و باید بگوییم انتخاب رنگ مرجانی زنده بهترین انتخاب برای رنگ سال می باشد و ما به این نتیجه و انتخاب علاقه‌مند هستیم . در این مطلب تمام مشخصات رنگ مرجانی زنده رنگ سال ۲۰۱۹ را به شما می گوییم ...

مشاوره زوج درمانی چیست

مشکلات مربوط به ازدواج و روابط عاطفی از عمده دلیل مراجعه افراد به روانشناسان و متخصصین بهداشت روانی است. زوج درمانی راهی است برای حل این مشکلات و تنازعات میان زوجهایی که خود توانایی حل آنها را ندارند. در یک فرایند زوج درمانی، زن و شوهر و یک نفر متخصص روانی حضور دارند و درباره تفکرات و احساستشان صحبت میکنند ...

مدل مو جدید مجلسی دخترانه و زنانه

هر دختر خانمی دوست دارد مدل مو جذاب و شیکی داشته باشد پس همواره دنبال جدیدترین و بهترین مدل مو دخترانه هستند ، در بین دختر خانم ها مدل مو و نحوه مدل دادن به ان در اولویت اول ظاهر انها می باشد و به این قضیه اهمیت زیادی می دهند ، به همین خاطر ما در این پست بهترین مدل مو دخترانه را شما معرفی می کنیم ...

راهنمای خرید گوشواره

وقتی که می خواهید یک گوشواره زیبا و جذاب بخرید انتخاب ها متنوعی را دارید که باعث سردرگمی شما میشود و در بازار نیز محصولات زیادی وجود دارد پس باید نکات مهمی را پیش از خریدن گوشواره بدانید که ما در این مطلب از مجله عروسی اطلاعات و نکات اولیه را برای انتخاب و خرید گوشواره با شما در میان می گذاریم ...

بهترین قنادی های تهران

شیرینی و کیک عروسی یکی از خوشمزه های مراسم عروسی می باشد که عروس خانم ها دوست دارند از شیکترین کیک عروسی و خوشمزه ترین شیرینی های عروسی برای مراسم عروسی خود استفاده کنند ، به همین خاطر همیشه دنباله بهترین قنادی ها و شیرینی فروشی های شهر تهران می گردنند ، ما در این مطلب بهترین قنادی های تهران را به شما معرفی می کنیم ...

حتما بخوانید

توصیه‌های زیبایی در روز عروسی

ما اخیرا با عروس خانم هایی که ازدواج‌کرده اند صحبت کرده ایم که نکات زیبایی روز عروسی شان چیست ؟ و نتایج کاملا ً شگفت‌انگیز بدست آوردیم . در اینجا پیشنهادهای برتر آن‌ها برای هرچه زیبا بودن در روز عروسی را برای شما گرد آورده ایم که می توانید در ادامه مطلب مشاهده بفرمایید ...

دلیل داغ شدن لپ تاپ و خاموش شدن ناگهانی

علت داغ شدن لپ تاپ چیست؟ آیا ایجاد حرارت زیاد توسط لپ تاپ باعث بروز مشکلاتی برای دستگاه می شود؟چه کنیم که اصلا لپ تاپمان حرارت زیادی ایجاد نکند؟ اینها سوالاتی هستند که مطمئنا تمام کاربران لپ تاپ با آن مواجه بوده یا هستند.

چطور لباس ساقدوش عروس را انتخاب کنیم

ساقدوش ها بانوان پیشرو در زندگی شما هستند و شما از آن‌ها خواسته‌اید که در یکی از مهم‌ترین روزهای زندگی خود کنار شما باشند . آن‌ها ساقدوش شما هستند و شما می‌خواهید آن‌ها مثل شما در روز بزرگ عروسی درخشش داشته باشند ، اما چطور شما بهترین لباس برای ساقدوش‌ها را انتخاب می‌کنید ، به خصوص زمانی که شما دو یا چند نفر دیگر را آماده می‌کنید ...

مدل شینیون مو برای صورت های کشیده

ما در بعضی از مراسم ها مانند عقد و عروسی علاوه بر عروس خودمان نیز به روش های مختلفی آرایش می کنیم ، در بعضی از مجالس مدل های شینیون مو مدل های مختلفی دارد مانند باز ، نیمه باز ، بسته ، شلخته ، یکی از جذاب ترین مدل های شینیون مو شینیون شلخته می باشد که مدل موی متفاوت و جذابی را برای شما درست خواهد کرد که ...

آمادگی برای ازدواج چیست ؟

ازدواج برای خیلی از ما مهمترین رویداد زندگیمان است، بنابراین باید آمادگی خود را برای آن بسنجیم و تصمیم درست را بگیریم. افراد معمولا فانتزی ها و خیالپردازی های خود را در باره رابطه عاطفی خود در سر میپرورانند و ویژگی ها و معیارهای زیادی برای خود تعریف میکنند. در صدر این معیار ها، ویژگی های شخصیتی و اخلاقی فرد، بیشتر مورد توجه قرار میگیرد ...

بهترین مکان‎ها برای ماه‎ عسل

هر سال هزاران زوج ایرانی را مورد بررسی قرار می‌دهیم تا برنامه‌های ازدواج آن‌ها را پیدا کنیم ، جایی که آن‌ها به دنبال ماه عسل خود هستند ، و خیلی چیزهای دیگر. امسال ، ما از برخی گرایش‌های جالب سفر ماه‌عسل برای ایرانی که جشن ماه عسل را جشن می‌گیرند پرده برداشته ایم . اینها ۱۰ مقصد برتر برای ماه عسل بودند ...

تناسب اندام و سلامتی برای روز عروسی

در دنیایی که همه چیز ماشینی شده و فست فود ها بخش جدایی ناپذیر زندگی انسان ها شده اند و چاقی اجتناب ناپذیر مینماید، لاغری آرزویی دست نیافتنی به نظر میرسد. انواع داروها، ورزش ها، دستگاه های مختلف و جراحی ها هر روز از تلویریون تبلیغ میشود که میتواند وزن افراد را کاهش دهد. اما برخی اوقات چاقی، مامنی برای سودجویانی است ...

ویژگی های دسته گل عروسی

اهمیت دسته گل عروس به مرور زمان در حال تغییر است . در اصل دسته گل عروسی گیاهان و ادویه هایی بودند که برای حفظ روح مراسم عروسی طراحی شده بودند و بعد از آن نماد بی گناهی و خلوص عروس بودند ، این روز های برای دسته گل های عروسی معمولا از رنگ های شاد و گل های زیبا استفاده می کنند ، ما در این پست در مورد ویژگی های دسته گل عروس با شما صحبت خواهیم کرد ...

گالری ها

طرز تهیه کیک شکلاتی سنتی

یک کیک ساده و نرم و نازک، با بویی که راه می اندازد و نشاطی که به وجود می آورد، کیکی که آماده کردن و مزه اش می تواند آدم را سر ذوق بیاورد.در آشپزخانه پیتای همراه ما باشید.

همه چیز در مورد حلقه ازدواج ست

یکی از جذابیت های حلقه ازدواج این است که شما فرصت این را پیدا می کنید که حلقه ازدواج را به همه اقوام چه نزدیک باشند یا چه دور نشان دهید و هرچه حلقه ازدواج زرق و برق دارتر باشد طرفدار های زیادی پیدا می کند ، هنگامی که یک حلقه را خریداری می کنید مواظب باشید چون این حلقه ازدواج قرار است تا اخر در دستان شما و با شما باشد ، در ادامه مطلب همه چیز را در مورد حلقه ازدواج با شما بازگو می کنیم ...

چه کفش پاشنه بلندی بپوشیم ؟

با هر مدل لباس مجلسی چه کفش پاشنه بلندی بپوشیم ؟ انواع لباس مجلسی های کوتاه و بلند به کفش هایی با پاشنه های مختلف نیاز دارند, روش انتخاب کفش پاشنه بلند برای انواع لباس مجلسی را در ادامه ملاحظه کنید.

هزینه لباس ساقدوش با کیست

یک ساقدوش بودن می‌تواند یکی از هیجان‌انگیزترین تجربیات زندگی شما باشد . نه تنها آن ، بلکه باید آن را کنار بهترین دوست خود در یکی از بزرگ‌ترین روزهای زندگی آن‌ها سپری کنید . پس گفتن بله است ! با این حال ، وقتی به ساقدوش‌ها بودجه می‌رسد ، گاهی اوقات می‌تواند کمی سخت شود . چه کسی لباس ساقدوش ها کرایه می کنه ؟ و چه چیزی باید برای پرسیدن در نظر گرفته شود ...

اصول و نحوه انتخاب کفش عروس

یکی دو روز قبل مراسم عروسی حتما کفش های تان را بپوشید تا پاهای تان به اندازه ی کفش و مدل کفش عادت کند و پاهای تان در آن جا باز کند تا برای عروسی راحت باشدند. چنانچه امکان پوشیدن لباس عروس تان را داشتید حتما این کار را به همراه پوشیدن کفش های تان انجام دهید و با آن برقصید و راه بروید. چون راه رفتن با یک کفش پاشنه دار با لباس پف دار و حجیم کار سختی است و به تمرکز وتمرین نیاز مند است

8 ایده جذاب برای هدیه سالگرد ازدواج برای زنم

آیا قصد دارید برای اولین سالگرد ازدواج ، یک چیز دوست‌داشتنی برای همسر خود به دست آورید ؟ چون این یک سنت است ، در اینجا ۸ ایده هدیه عروسی وجود دارد . و ما در این مطلب بهترین و جذاب ترین ایده ها را برای هدیه سالگرد ازدواج به شما می گوییم ...