عشق و ازدواج

سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

آخرین مطالب

دسته گل عروس

دسته گل عروسی یکی از مواردی است که عروس ها حساسیت زیادی روی آن نشان میدهند که البته حساسیت بجایی است. یک دسته گل رنگی در دست عروسی که لباس یکپارچه سفید رنگ بر تن دارد توجه زیادی را جلب میکند. با انتخاب درست این دسته گل، میتوان بر زیبایی و دلربایی عروس در روز عروسی افزود. سایز دسته گل، رنگ آن، گل های آن، مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد ...

بهترین آتلیه عروس تهران

در مراسم عروسی و برگذاری آن انتخاب یک آتلیه عروس خیلی مهم می باشد که عروس و داماد ها توجه زیادی به آتلیه عروس دارند تا بهترین عکس ها و کلیپ ها را برای مراسم عروسیشان بگیرند ، در شهر تهران نیز عروس و داماد های زیادی هستند که به دنبال بهترین آتلیه عروس در تهران می باشند ، ما در این مطلب بهترین آتلیه ها عروس در تهران را به شما معرفی می کنیم ...

انتخاب کت و شلوار عروسی

چیزی که در ذهن همه ما وجود دارد این است که در هر مراسم عروسی اغلب چشم ها به سمت عروس است، اما این به هیچ عنوان نباید بهانه ای شود که داماد شیک پوشی خود را از یاد ببرد. در واقع مانند همه چیزهای دیگر، در اینجا نیز ترکیب و هماهنگی بین عروس و داماد میتواند بسیار باشکوه و تاثیرگذار باشد ...

ژست عکس عروس و داماد

یکی از قسمت های مهم در مراسم نامزدی و عروسی ، پیدا کردن و انتخاب یک آتلیه عروس و آتلیه عکاسی برای روز مراسم عروسی می باشد ، که برای انتخاب یک آتلیه عکاسی و عروسی برای نامزدی و عروسی معیار های مختلفی را دارد که با فهمیدن آنها یک خاطره خوب و عالی از مراسم عروسی و نامزدی خود تجربه خواهید کرد ...

نکات در انتخاب کفش پاشنه بلند عروس

برای پوشیدن کفش در شب مراسم عروسی از کفش پاشنه بلند عروس استفاده می شود که باید برای انتخاب یک کفش پاشنه بلند عروس نکاتی را علاوه بر راحتی مدل و تزئینات شیک و بروز رعایت کرد که ما در این مطلب از مجله عروس و عروسی نکات مهم در انتخاب کفش پاشنه بلند عروس را با شما در میان می گذاریم که ...

عکاسی عروسی و آتلیه عروس

یکی از مهم ترین قدم های هر عروسی و داماد برای مراسم عروسی انتخاب یک آتلیه عروس خوب و رزرو کردن بهترین آتلیه عروس برای عکاسی و فیلم برداری مراسم عروسی می باشد ، ما در این مطلب بهترین آتلیه های عروس را به شما عروس و داماد های عزیز معرفی می کنیم ...

نکاتی درباره آرایش عروس

در مراسم عروسی مهمترین چیزی که وجود دارد آرایش عروس می باشد و عروس خانم ها باید توجه زیادی را قبل از رفتن به آرایشگاه نسبت به این موضوع داشته باشند ، ما در این مطلب از مجله عروسی نکات مهم در رابطه با آرایش عروس را با شما در میان می گذاریم تا شیکترین آرایش را در روز مراسم عروسی داشته باشید ...

حتما بخوانید

راهنمای عروسی

وبسایت پیتای به عنوان بهترین وبسایت راهنمای عروسی و عرضه کننده و معرفی کننده بهترین برند های عروسی یک سالی است که خود را معرفی کرده است و طی این یک سال بهترین راه کار ها و بهترین راهنمایی ها را جهت برگذاری هرچه بهتر مراسم عروسی را در اختیار عروس و داماد ها قرار داده است که ...

مهم ترین قسمت روز عروسی

هر سال، ما یک بررسی ملی از زوج‌ها را منتشر می‌کنیم. از هر قدم زندگی، از هر ایالت و قلمرو، هر عصر. همه زوج‌های برنامه‌ریزی ازدواجشان را برنامه‌ریزی می‌کنند. و ما این اطلاعات را جمع‌آوری کردیم تا بتوانیم اطلاعات بیشتری در مورد شما پیدا کنیم! چه کسی به طور متوسط چه کسی است، آن‌ها چه چیزی را دوست دارند و از برنامه‌ریزی ازدواج خوششان می‌آید، چه رنگی مورد علاقه آن‌ها است، چگونه پیشنهاد آن‌ها به همه چیز رسیده‌است ...

رزرو تالار عروسی

یکی از مهم ترین دغدغه های هر عروس و داماد رزرو کردن تالار عروسی برای مراسم عروسیشان است که استرس های زیادی به عروس و داماد وارد می کند ، وبسایت پیتای جهت راحتیه کار شما عروس و داماد های عزیز سیستم رزرو تالار عروسی را در اختیار شما قرار داده است و شما می توانید در هر نقطه از ایران تالار عروسی خود را طبق شرایط خود پیدا کرده و به راحتی تالار عروسی مورد نظر را انتخاب و از طریق فرم مورد نظر رزرواسیون تالار عروسی را انجام داده ...

آموزش درست کردن “خورش لوبیا سبز” با گوشت

هنوز هم سبزیجات تابستانی در سبزی فروشی ها به وفور پیدا می شود. لوبیا سبز هم از این سبزی هاست که معمولا با آن یا لوبیاپلو درست می کنند یا خوراک لوبیا. البته کوکوی آن هم رایج است ولی به احتمال زیاد خورش آن را تا به حال نخورده اید.

تبلیغات در سایت پیتای

یکی از مهمترین قسمت های موفقیت کسب و کار های اینترنتی تبلیغات گسترده در اینترنت است ، سایت پیتای به عنوان مرجع تخصصی خدمات عروسی با بهترین و بهینه ترین تعرفه ها کسب و کار عروسی شما را در سرتاسر کشور به عروس و داماد هایی که در شرف عروسی هستند معرفی می کند و به کسب و کار شما رونق می بخشد ...

گالری ها

طب سنتی برای درمان شکنندگی مو

شکنندگی مو و نازک شدن تارهای مو از رایج ترین مشکلات خانم ها می باشد، برای درمان و جلوگیری از شکنندگی مو روش های خانگی وجود دارد که به افزایش موهای نازک و شکننده کمک بسیاری می کند.

توصیه‌های زیبایی در روز عروسی

ما اخیرا با عروس خانم هایی که ازدواج‌کرده اند صحبت کرده ایم که نکات زیبایی روز عروسی شان چیست ؟ و نتایج کاملا ً شگفت‌انگیز بدست آوردیم . در اینجا پیشنهادهای برتر آن‌ها برای هرچه زیبا بودن در روز عروسی را برای شما گرد آورده ایم که می توانید در ادامه مطلب مشاهده بفرمایید ...

سلامت پوست صورت خانم ها

برای بعضی از خانم ها حتی یک روز معمولی هم با مراسم خاصی آغاز می شود؛ ابتدا صورت خود را با یک مرطوب کننده پاک می نمایند، سپس یک کرم ضد آفتاب و مقداری هم پودر می زنند، و بعدا چشمان خود را نیز با انواع سایۀ چشم و قلم و ریمل، آرایش، مطابق به سلیقه خود آرایش می نمایند. ما در این مطلب راه و روش های حفظ سلامت پوست خانم ها را با شما در میان می گذاریم ...