عشق و ازدواج

سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

آخرین مطالب

سوالات خواستگاری جلسه اول

سوالات روز خواستگاری مهم ترین بخش از آشنایی های مقدماتی شما با همسر احتمالی تان هستند که کمک می کنند در کوتاه ترین زمان با مهم ترین مسائل آشنا شوید و ببینید که آیا تناسب شما با هم به گونه ای هست که این جلسات ارزش ادامه دادن داشته باشند یا نه ...

ماشین عروس مناسب

در تئوری شما باید برای حمل و نقل در روز مراسم عروسی از ماشین عروس استفاده نمایید و یک ماشین عروس مناسب تهیه بفرمایید اما اگر شما می خواهید به سرعت در شب مراسم عروسی لباس عروس خود را عوض کرده و داخل ماشین عروس شوید بهتر است قبل از انجام این کار یک تصمیم گیری مناسب برای انتخاب ماشین عروس خود داشته باشید ...

همه چیز در مورد حلقه ازدواج ست

یکی از جذابیت های حلقه ازدواج این است که شما فرصت این را پیدا می کنید که حلقه ازدواج را به همه اقوام چه نزدیک باشند یا چه دور نشان دهید و هرچه حلقه ازدواج زرق و برق دارتر باشد طرفدار های زیادی پیدا می کند ، هنگامی که یک حلقه را خریداری می کنید مواظب باشید چون این حلقه ازدواج قرار است تا اخر در دستان شما و با شما باشد ، در ادامه مطلب همه چیز را در مورد حلقه ازدواج با شما بازگو می کنیم ...

مدل موی کوتاه زنانه و دخترانه

مدل موی کوتاه زنانه و دخترانه برای کسانی مناسب است که از موهای بلند خود خسته شده و می خواهند یک ظاهر متفاوت و جذاب برای خود درست کنند ، مدل موی کوتاه زنانه و دخترانه انواع متفاوتی دارد که بستگی به شکل هندسی صورت دارد مثلا برای صورت های کشیده یا صورت گرد مدل های مختلفی وجود دارد تا ظاهری زیباتر برای شما ایجاد کند ...

نکاتی درباره ازدواج بین شما و همسرتان

ازدواج مهارت لازم دارد ، در مورد آن شکی نیست . قطعا ً زمان‌هایی وجود دارد که شما ممکن است بخواهید درباره همه جزئیات کوچک و یا موضوع همه دوستان خود صحبت کنید . یا حتی آن را در یک داستان خشن قرار دهد . اما پنج مثال از زمانی وجود دارد که شما باید در مورد آن تجدید نظر کنید و مسائل خود را بین همسر و خودتان حفظ کنید ...

توصیه‌های زیبایی در روز عروسی

ما اخیرا با عروس خانم هایی که ازدواج‌کرده اند صحبت کرده ایم که نکات زیبایی روز عروسی شان چیست ؟ و نتایج کاملا ً شگفت‌انگیز بدست آوردیم . در اینجا پیشنهادهای برتر آن‌ها برای هرچه زیبا بودن در روز عروسی را برای شما گرد آورده ایم که می توانید در ادامه مطلب مشاهده بفرمایید ...

کفش پاشنه بلند رنگی ست کنیم

روش ها و ایده های زیادی وجود دارد برای اینکه انواع لباس را با کفش های پاشنه بلند رنگی ست کنیم ، از جمله نوع لباس ، رنگ لباس ، جنس لباس و ... که ما در ادامه این مطلب شما را با جدیدترین روش های ست کردن کفش پاشنه بلند رنگی با لباس اشنا می کنیم ...

دسته گل عروس

عروس خانم ها و دسته گل عروسیشون تو روز مراسم عروسی یکی از نکات قابل توجه و زیبای مراسم عروسی هستند و یک عروس خانم زیبا نیازمند یک دسته گل عروس زیبا است که باهم ست بشوند و یک عروس زیبا و عروسی شیک را تشکیل بدهند ، به همین خاطر ما در این مطلب عکس های زیبا از دسته گل عروسی را به شما نشان می دهیم ...

حتما بخوانید

عکاسی از یک عروسی از نامزدی تا پذیرایی

چه می‌شود اگر شما بتوانید تمام این لحظات را قبل از روز عروسی ثبت کنید ؟ این لحظات چقدر شگفت‌انگیز بود ؟ خوب ، یک راه برای انجام این کار وجود دارد و تمام طول آن کمی آماده‌سازی است تا مطمئن شوید آن خاطراتی را دارید که به مدت یک عمر طول خواهند کشید.

روشی برای از بین بردن موهای زائد بدن

موهای زائد معمولا به موهای غیر از موی سر، ابروها و مژه ها گفته میشود. همه ما چه مرد و چه زن وقت زیادی را به از بین بردن آنها به روشهای مختلف اختصاص میدهیم؛ روشهای موقت و دائمی برای رهایی از آنها وجود دارد که هر کدام خوبی ها و مضراتی دارند. در این مقاله درباره روشهای گوناگون و عوارض احتمالی آنها صحبت خواهیم کرد ...

راهنمای عروسی

وبسایت پیتای به عنوان بهترین وبسایت راهنمای عروسی و عرضه کننده و معرفی کننده بهترین برند های عروسی یک سالی است که خود را معرفی کرده است و طی این یک سال بهترین راه کار ها و بهترین راهنمایی ها را جهت برگذاری هرچه بهتر مراسم عروسی را در اختیار عروس و داماد ها قرار داده است که ...

جدیدترین مدل های لباس عروس ایرانی

ما در این مطلب مجله عروسی بهترین و جدیدترین گالری ها و گالری های مدل های لباس عروس رو به شما معرفی می کنیم ، جهت دیدن جدیدترین مدل های لباس عروس می توانید به ادامه مطلب مراجعه بفرمایید و از مدل های لباس عروس جدید لذت ببرید ...

توصیه‌های زیبایی در روز عروسی

ما اخیرا با عروس خانم هایی که ازدواج‌کرده اند صحبت کرده ایم که نکات زیبایی روز عروسی شان چیست ؟ و نتایج کاملا ً شگفت‌انگیز بدست آوردیم . در اینجا پیشنهادهای برتر آن‌ها برای هرچه زیبا بودن در روز عروسی را برای شما گرد آورده ایم که می توانید در ادامه مطلب مشاهده بفرمایید ...

لباس ساقدوش عروس صورتی

ما یک روند عالی رو شناسایی کردیم ! باید چیزی وجود داشته باشد ، چون اخیرا ً متوجه شده‌ایم که اکثر مطالب مراسم عروسی واقعی که از طریق لباس‌های ساقدوش عروسی صورتی می‌آیند . در حالی که ما می‌توانیم برای بحث در مورد دلایل این انتخاب رنگ بنشینیم ، حدس می‌زنیم که فقط به این دلیل است که رژ گونه بر همه خوب به نظر می‌رسد ، در کنار یک لباس عروسی سفید فوق‌العاده به نظر می‌رسد ، و تنها با برنزه شدن بهتر شده ‌است ...

گالری ها

وظایف ساقدوش عروس

اگر دوستتان از شما بخواهد که بخشی از عروسیش را به عنوان ساقدوش باشد ، آن را یک افتخار بزرگ در نظر بگیرید . به عنوان ساقدوش یا ندیمه ، صرفنظر از داشتن توپ ، شما موظف به کمک به عروس با تعدادی از چیزهای قبل از ازدواج ، در طول عروسی ، و بعد از عروسی خواهید بود . اینها ۱۰ وظیفه ساقدوش ها هستند که باید به یاد داشته باشید ...

تناسب اندام و سلامتی برای روز عروسی

هر عروس می‌خواهد در روز عروسی خود زیبا به نظر برسد ، چه به سادگی یک هفته یا برای پنج ماه آینده ، یا هر روز ۱۰ دقیقه بیشتر و یا به طور کامل کل زندگی اش را برای تغییر شکل دادن خود به طور کامل بازسازی کند ، ما در این مطلب از مجله پیتای رازهای تناسب اندام و سلامتی را به شما خواهیم گفت ...

8 ایده جذاب برای هدیه سالگرد ازدواج برای زنم

آیا قصد دارید برای اولین سالگرد ازدواج ، یک چیز دوست‌داشتنی برای همسر خود به دست آورید ؟ چون این یک سنت است ، در اینجا ۸ ایده هدیه عروسی وجود دارد . و ما در این مطلب بهترین و جذاب ترین ایده ها را برای هدیه سالگرد ازدواج به شما می گوییم ...

بهترین برندهای لباس عروسی دنیا

یکی از قسمت های مهم طراحی لباس زنانه و دخترانه ، طراحی لباس عروس می باشد که در سراسر دنیا طراحان زیادی مشغول طراحی لباس عروس هستند ، ما در این قسمت از مجله پیتای برند های معروف و مشهور لباس عروس را به شما معرفی می کنیم تا معروف ترین برندهای لباس عروس دنیا را بشناسید ...

مطمئن ترین روش های ضد بارداری

روش های زیادی برای پیشگیری از بارداری وجود دارد،اگر تازه عروس هستید و با شیوه های پیشگیری از بارداری آشنا نیستید،می توانید با مطالعه این بخش از پیتای بهترین راه را برای جلوگیری از بارداری انتخاب کنید.

چگونه کفش عروس مناسب انتخاب کنیم ؟

هنگام انتخاب کفش‌های عروسی مناسب ، پارامترهای مختلفی در نظر گرفته می‌شوند : راحتی ، سبک ، تم ، مکان ، محل ( ساحل ، باغ ، اتاق عملکرد ) و مهم‌ترین شخصیت شما . در این مقاله سعی می‌کنیم همه این اولویت ها را برای انتخاب کفش عروسی در نظر بگیریم ، بنابراین برای کمک به شما در این ماموریت ، ما انواع مختلفی از سبک‌های کفش عروس را کنار هم قرار داده‌ایم تا بفهمید که کدام یک از این کفش‌ها مناسب شما هستند ؟